Mevzuat Haberleri

Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması ile Ticarette Yeni Dönem

Türkiye ve Ukrayna, ticari ilişkileri daha öngörülebilir bir çerçevede geliştirmeyi amaçlıyor.

Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Mal ticaretine ilişkin gümrük vergisi düzenlemeleri 1 Ocak 2027 itibarıyla uygulanmaya başlayacak. Anlaşma, mevcut koşullarda iki ülke arasındaki ticaretin daha öngörülebilir kurallar çerçevesinde sürdürülmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.

3 Şubat 2022 tarihinde imzalanan Anlaşma, iki ülke arasındaki ticaret hacminin kısa vadede 10 milyar dolara ulaşması yönündeki ortak hedef doğrultusunda ticari ilişkilerin geliştirilmesine yönelik bir çerçeve oluşturuyor.

Ticaretin Geliştirilmesine Yönelik Çerçeve

Tarafların hassas sektörleri de dikkate alınarak hazırlanan Anlaşma; mal ticaretinin yanı sıra hizmetler, yatırımlar, elektronik ticaret, ticaretin kolaylaştırılması ve gümrük iş birliğine ilişkin düzenlemeler içeriyor. Türkiye ile Ukrayna arasındaki ikili ve transit taşımaların kotasız gerçekleştirilmesine yönelik düzenlemelerin ticari akışların desteklenmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Ukrayna’nın Avrupa Birliği ile ekonomik entegrasyonunun ilerlediği bir dönemde Anlaşma, Türk ve Ukraynalı işletmeler için tercihli ticaret imkânlarının sürdürülmesine yönelik bir çerçeve sunarken, diğer üçüncü ülke tedarikçilerine karşı rekabet avantajı sağlayacak.

 

İlgili Duyuru için lütfen tıklayınız. 

Malumları olduğu üzere; Döviz dönüşüm desteği, firmaların yurt dışı kaynaklı döviz gelirlerini Türk lirasına dönüştürmelerini teşvik etmek ve TCMB rezervlerini güçlendirmek amacıyla 2023 yılı ocak ayında uygulamaya konulmuştu. Uygulamanın ilk döneminde dönüştürülen dövizin Türk lirası karşılığının yüzde 2’si tutarında destek sağlanırken, bu oran 2025 yılı mayıs ayında geçici olarak yüzde 3’e çıkarılmış ve güncel durumda bu oran şayet yeni bir uzatma kararı alınmaz ise 31 Ocak 2027 tarihine kadar uygulanacaktır.

Bununla birlikte; geçtiğimiz ağustos ayında yapılan düzenlemeyle Merkez Bankasının firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde daha esnek ve sade uygulama şartları getirilirken, desteği daha kapsayıcı ve katma değeri esas alan bir yapıya kavuşturmak amacıyla 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek birtakım düzenlemeler yapılmıştır.

Yeni düzenleme ile 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek değişiklikler üç başlık altında aşağıda özetlenmiştir.

Döviz almama taahhüdü kaldırılacak olup yerine döviz pozisyon oranı koşulu getirilmektedir. Mevcut uygulamada firmalar döviz dönüşüm desteğinden faydalanmak için bir ay boyunca döviz almamayı taahhüt ediyorken yeni uygulamada ise firmaların destekten faydalanabilmeleri için Döviz Pozisyon Oranı’nın yüzde 10’u aşmaması gerekiyor. (Döviz Pozisyon Oranı: firmaların likit döviz varlıklarının net satış hasılatı ile aktif büyüklüğünden yüksek olanına oranı) İhracat bedeli döviz satış tutarı firmanın katma değeriyle ilişkilendirilmektedir. Firmanın bir yıl içerisinde döviz dönüşüm desteği kapsamında satabileceği ihracat bedeli döviz tutarı; firmanın ürettiği katma değer ile sınırlandırılmaktadır. Buna göre; firmanın yıllık döviz satış limiti, Gelir İdaresi Başkanlığından temin edilecek yıllık faaliyet karı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından alınacak 12 aylık iş gücü maliyetinin toplanması yoluyla hesaplanacak katma değeri kadar olabilecektir.

Katma Değer = Faaliyet Karı + İşgücü Maliyeti

İhracata yönelik üretim yapan tedarikçi firmaların destekten faydalanması kolaylaştırılmaktadır. Böylece, doğrudan ihracatçı olmayan daha fazla tedarikçi firmanın destekten yararlanması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda; aracı ihracatçı tarafından tedarikçi adına gerçekleştirilen döviz dönüşümüne ilişkin destek ödemesi doğrudan tedarikçiye yapılabilecektir.

Özetle, 1 Ekim 2026 itibarıyla hayata geçirilecek yeni uygulamayla döviz dönüşüm desteğinin; yurt içinde üretim ve istihdam yoluyla daha fazla katma değer oluşturan ve net döviz satım eğilimi yüksek firmalara yönlendirilmesi amaçlanmakta böylece, döviz dönüşüm desteğinin TCMB rezervlerine sağladığı katkının daha kalıcı hale gelmesi hedeflenmektedir.

TCMB tarafından "Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı" 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren geçerli olup talimat ve talimata ilişkin notlar ekte yer almaktadır.

Uygulama Talimatına İlişkin Notlar için tıklayınız.

Uygulama Talimatı için tıklayınız. 

 

İlgili Duyuru için lütfen tıklayınız. 

Çin Halk Cumhuriyeti menşeli 8515.39 gümrük tarife pozisyonunda yer alan “yalnız aksesuarları hariç net 13 kg ve altındaki kaynak makineleri” ithalatına yönelik olarak yürürlükte olan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/19)’in 4 üncü maddesinde yer alan tablodaki “Zhejiang Juba Welding Equipments Manufacturing Co., Ltd.” ibaresi “Zhejiang Juba Mechanical & Electrical Co., Ltd.” şeklinde değiştirildi.

 

İlgili Tebliğ için lütfen tıklayınız. 

Çin Halk Cumhuriyeti menşeli 8544.42.90.00.11 ve 8544.60.10.00.11 gümrük tarife istatistik pozisyonları altında sınıflandırılan “güneş (solar) panelleri için bağlantı kutuları (junction box)” ile 8544.60.90.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonu altında sınıflandırılan “diğer tür iletkenli olanlar” eşya tanımlı “güneş panelleri için bağlantı kutuları” ürününe yönelik başlatılan ve Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen damping soruşturmasının tamamlanması neticesinde aşağıdaki tabloda GTİP’i, eşya tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın Türkiye’ye ithalatında aşağıdaki tabloda gösterilen oranlarda dampinge karşı kesin önlemin uygulanmasına karar verildi.

GTİP Eşya Tanımı Menşe Ülke Firma Ünvanı Dampinge Karşı Önlem (CIF Bedelin Yüzdesi) 8544.42.90.00.11 Güneş (solar) panelleri için bağlantı kutuları (junction box) Çin Halk Cumhuriyeti Zhejiang Twinsel Electronic Technology Co., Ltd. 38,23 Risen (Ningbo) New Material Co., Ltd. 38,23 8544.60.10.00.11 Güneş (solar) panelleri için bağlantı kutuları (junction box) QC Solar (Suzhou) Corporation 38,23 QC Solar (JiangSu) Corporation 38,23 8544.60.90.00.00 Diğer tür iletkenli olanlar (yalnız güneş (solar) panelleri için bağlantı kutuları (junction box)) Zhejiang Chint Xinhui PV Co., Ltd. 38,23 Diğerleri 57,11

 

İlgili Tebliğ için lütfen tıklayınız.